Blog natuurgids IVN struingebied Kleimeer

Publicatiedatum: 19 juni 2019

Op 26 mei 2019 wandelde ik met een groep belangstellenden mee door het nieuwe struingebied Kleimeer in recreatiegebied Geestmerambacht.

Piet Winder, gids van het IVN (instituut voor natuureducatie en duurzaamheid) wist heel veel te vertellen over planten en vogels in dit gebied. We begonnen de tocht bij het startpunt van het wandelnetwerk Noord-Holland in Koedijk. Je kunt in het wandelnetwerk je eigen route uitstippelen via een App, maar je kunt ook routes lopen, die al voor je zijn uitgezet, waarbij je weer bij het startpunt uit komt. Zo liepen we deze ochtend een deel van de gele route. We werden welkom geheten door Piet en door Marijke van het recreatieschap. Marijke vroeg de deelnemers na te denken over een leuke naam voor de gele route.

Met goede zin gingen we op pad. Alle deelnemers waren bijzonder geïnteresseerd in de weetjes die Piet ons vertelde. Al na enkele meters stonden we stil bij het grasje “kruipertje”. Je kunt de bloei-aren leuk in je mouw stoppen. Ze kruipen dan door hun stugge haren die één kant op staan, makkelijk verder naar boven door de beweging van je arm. Tijdens de wandeling viel het mij op hoeveel planten er een geneeskrachtige werking hebben. Zo zagen we valeriaan, waarvan uit de wortel de rustgevende stof wordt gewonnen. Maar ook de bloemen hebben een bedwelmende geur.

Het gebied wordt begraasd door schotse hooglanders en daardoor extensief beheerd. Heel langzaam kan het gebied daardoor veranderen van voedselrijk naar voedselarm. De grote ratelaar, een plantje met een geel bloemetje is daar het eerste teken van. Het plantje is zo genoemd omdat na de bloei de zaadjes schudden in het vruchtje en dat maakt een ratelend geluid. De grote ratelaar is een halfparasiet. Hij parasiteert onder de grond op de wortels van gras, dat daardoor verdwijnt. Boeren zijn er dus niet blij mee.

We hebben een prachtig zicht gekregen op de vele vogels in het gebied. Ze zijn van dichtbij te bewonderen al foeragerend in het water. Door de lage waterstand kunnen ze makkelijk bij het voedsel in de bodem komen. Een lepelaar zeefde al zwenkend met zijn snavel de kleine eetbare diertjes uit het water. Vele soorten eenden zwommen in het water en zwaluwen scheerden over het wateroppervlak zoekend naar insectjes. Een kiekendief vloog over het riet. Een koekoek riep in de verte zijn eigen naam. Dat deden er meer….grutto, kluut, tjiftjaf.

Ook in de plantenwereld zijn de namen niet toevallig gegeven. Ooievaarsbek en reigersbek, kompassla, dat zijn bloemhoofdje met de zon meedraait, fluitenkruid…plotseling haalde Piet zijn zakmes tevoorschijn: hij sneed van een holle stengel, een fluitje. Niet verrassend dus, die naam fluitenkruid. Even verderop trok Piet alweer een plant uit de grond voor “educatieve doeleinden”. Dit was knopig helmkruid, waarvan de knolletjes zouden helpen tegen aambeien Je moest ze dan in je kontzak doen, maar pas op heren: niet in een andere broekzak, want dan zou er wel eens iets anders kunnen verschrompelen, zo waarschuwde Piet. Er waren nog veel meer verhalen te vertellen, deels uit de volksgeneeskunde, maar soms ook gebaseerd op echte geneeskrachtige werking, zoals dat van de smeerwortel, waar ook nu nog een stof voor zalf uit wordt gehaald.

Na een tocht van ruim twee uur met daarin een overtocht via een speels trekpontje en een touwbruggetje, waren we weer bij het startpunt. Och had ik maar naar Piet geluisterd en een paar blaadjes van de bijvoet in mijn schoenen gedaan, mijn voeten deden echt een beetje zeer.

De wandelaars waren verrast door het mooie gebied. Een enkeling vertelde hier al jaren te wonen, maar nog nooit in Geestmerambacht te zijn geweest. Of nog niet in dit nieuwe deel. Reden om hier nog eens vaker te gaan wandelen en de ontwikkelingen in de natuur te gaan volgen!

De wandeling werd aangeboden door het recreatieschap om de mooie natuur die hier is ontstaan, te vieren. 

Joke Pruis,
Inmiddels gediplomeerd Natuurgids IVN

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 


Meer nieuws